Dạy con cách thích nghi với khó khăn, gian khổ để con thành đạt

Chúng ta, ai cũng luôn mong muốn con mình lớn lên khỏe mạnh, mọi sự luôn được ‘thuận buồm xuôi gió’ nhưng đôi khi rèn luyện con trong gian khó lại là cách để lại tài sản quý giá giúp con trưởng thành lành mạnh với tâm thái lạc quan. Bởi vì, chỉ có những đứa trẻ không ngừng được tôi luyện trong khó khăn, gian khổ, mới có ý chí kiên cường và khả năng sống mãnh liệt.

Có một câu chuyện như sau:

Từ nhỏ, tổng thống Mỹ – John F. Kennerdy đã được cha chú ý bồi dưỡng tính cách và phẩm chất tinh thần tự lập cho con trai.

Có lần, ông đánh xe ngựa chở con trai đi chơi. Đi ngang qua một khúc cua, vì xe ngựa chạy rất nhanh nên chiếc xe hất Kennerdy ra ngoài. Khi chiếc xe dừng lại, Kennerdy cho rằng, cha sẽ đỡ mình đứng dậy, nhưng cha vẫn ngồi yên trên xe hút thuốc.

Kennerdy gọi to: ‘Ba ơi, đỡ con dậy với’.

‘Con ngã có đau không?’.

‘Có ạ, con nghĩ mình không đứng dậy nổi’. Kennerdy khóc thút thít.

‘Thế thì phải kiên trì đứng dậy và bò lên xe thôi con’.

Kennerdy cố gắng đứng dậy và chầm chậm đi về phía chiếc xe, khó khăn lắm mới trèo lên được xe.

Người cha vung chiếc dây thừng điều khiển xe ngựa và hỏi: ‘Con có biết tại sao cha làm vậy không?’

Cậu con trai lắc đầu.

Người cha nói tiếp: ‘Cuộc đời con người cũng giống như vậy, ngã xuống, bò dậy, chạy đi, lại ngã, lại bò dậy, lại chạy đi. Bất cứ lúc nào cũng cần dựa vào bản thân, chẳng ai có thể đỡ con cả’.

Kennerdy nghe xong, mơ hồ gật đầu.

Có điều, từ đó về sau, cậu không còn dựa dẫm, ỷ lại vào người lớn nữa. Khi gặp chuyện gì, cũng không khóc lóc, kêu la nữa. Bởi vì, cậu biết không ai có thể giúp đỡ mình, ngoài bản thân mình, cậu cần nghĩ ra cách giải quyết vấn đề của bản thân.

Phẩm chất và tinh thần tự lập của tổng thống Mỹ – John F. Kennerdy đã được cha ông bồi dưỡng từ nhỏ. (Ảnh: https://vi.wikipedia.org)

Qua câu chuyện trên, các bậc cha mẹ đều hiểu ý nghĩa thực sự của khó khăn, gian khổ đối với con mình phải không? Chúng ta, ai cũng luôn mong muốn con mình lớn lên khỏe mạnh, mọi sự luôn được ‘thuận buồm xuôi gió’ nhưng đôi khi rèn luyện con trong gian khó lại là cách để lại tài sản quý giá giúp con trưởng thành lành mạnh với tâm thái lạc quan. Bởi vì, chỉ có những đứa trẻ không ngừng được tôi luyện trong khó khăn, gian khổ, mới có ý chí kiên cường và khả năng sống mãnh liệt. Trẻ có thể chịu khó khăn, gian khổ mới sống tốt hơn.

Đối với trẻ, khó khăn, gian khổ cũng có giá trị nhất định:

Khó khăn giúp bồi dưỡng niềm tin cho trẻ

Một người tự tin thường sẽ dũng cảm, lạc quan và kiên cường, đó là một trong những tố chất cần thiết giúp con người bước đến thành công. Khi trẻ gặp khó khăn, sẽ có cảm giác không vui. Chỉ cần cha mẹ khích lệ con vượt qua, giúp con phân tích nguyên nhân, để con tự tin đối mặt với khó khăn và chiến thắng nó.

Khó khăn giúp bồi dưỡng ý chí kiên cường cho trẻ

Muốn bồi dưỡng ý chí kiên cường cho con, cha mẹ cần dựa vào những khó khăn khách quan và chủ quan để rèn luyện, bồi dưỡng tính cách ngoan cường, dũng cảm đối diện và vượt qua khó khăn.

Khó khăn có lợi cho việc tăng khả năng chịu đựng của trẻ

Gặp khó khăn, một số người sẽ tỏ ra chán nản, buồn bã, trốn tránh, cũng có người lại tích cực, dũng cảm đối mặt. Đối với những khó khăn đôi khi không dễ mà khắc phục nhanh chóng theo ý mình nên cha mẹ hãy động viên con có thái độ lạc quan, học cách tự an ủi bản thân để giải tỏa áp lực trong lòng, giải tỏa áp lực tâm lý, đó là cách bồi dưỡng phẩm chất lạc quan và tự tin cho trẻ.

Chỉ khi gặp phải khó khăn, trẻ mới tỏ ra kiên cường, dũng cảm, tự tin, dùng sức mạnh và trí tuệ của mình khắc phục khó khăn, gian khổ, từng bước trở nên chín chắn và bước đến thành công.

Khi trẻ đối mặt với khó khăn, cách làm đúng của cha mẹ là:

Không nên quá lo lắng cho con

Không cần lo rằng con vì thất bại lần này mà mãi mãi không thể đứng lên được. Vì tự thân mỗi đứa trẻ đã có một sức sống tiềm tàng, chỉ cần cha mẹ hướng dẫn con bình tĩnh đối diện và ứng phó với thất bại thì con sẽ nhanh chóng vượt qua. Chỉ cần con hiểu rằng ngã ở đâu thì đứng lên ở đó, ngã rồi thì bò dậy mà đứng lên không được nằm mãi ở đó, thì đó cũng là một thành công lớn rồi.

Nói với con rằng ‘khó khăn’ không đáng sợ

Khó khăn luôn cản trở chúng ta dù ít dù nhiều, là điều không ai muốn có nhưng quan trọng là thái độ của chúng ta đối diện với khó khăn thế nào. Cha mẹ hãy nói với con rằng ‘khó khăn không đáng sợ’, ‘Con cần dũng cảm lên’. Cha mẹ hãy nhìn nhận rằng thất bại của con là cơ hội giáo dục, dẫn dắt con lấy lại dũng khí, mạnh dạn, tự tin thử lại lần nữa.

Giúp trẻ phân tích khó khăn và thất bại một cách khách quan

Đây chính là cách tìm ra phương pháp hiệu quả, hình thành lòng dũng cảm khắc phục khó khăn và tích cực tiến lên. Điều này giúp con nhận thức khó khăn và môi trường sống, nâng cao khả năng chịu đựng, luôn giữ tinh thần thái độ tích cực.

Đôi khi có những khó khăn sẽ làm trẻ bế tắc, đây chính là lúc cần thiết để các bậc cha mẹ phân tích, giúp con có thêm động lực vượt qua.

Đặt ra một số khó khăn nhất định để con trải nghiệm

Trẻ sống trong điều kiện gia đình khó khăn, môi trường sống khắc nghiệt đương nhiên sẽ có khả năng chịu đựng và ứng phó với mọi gian khổ. Mức sống hiện nay không ngừng nâng cao, cha mẹ nên đặt ra một số khó khăn nhất định để con tự giải quyết, từ đó bồi dưỡng ý chí và khả năng đối phó với khó khăn trong tương lai.

Chú ý dùng tấm gương tốt dạy con biết chịu đựng khó khăn, gian khổ

Học tập ngoài môi trường xã hội rất quan trọng đối với sự trưởng thành của trẻ, đối với những trẻ giỏi bắt chước, tấm gương của những người ưu tú có tác dụng lớn trong việc giáo dục trẻ.

Đương nhiên, cha mẹ cũng nên hiểu rằng, mục đích của việc này là giúp con học cách đối diện với khó khăn và chiến thắng khó khăn, bồi dưỡng khả năng chịu đựng thất bại của con. Đây không chỉ là giáo dục lối sống, giáo dục tâm lý… mà còn bao gồm bồi dưỡng khả năng tự lập, lòng dũng cảm, ý chí và khả năng chịu đựng của con. Chỉ có những đứa trẻ trưởng thành trong khó khăn, gian khổ mới có khả năng sinh tồn và đứng vững trong xã hội.

Khi bạn cảm thấy bất lực, chán nản và mất hi vọng vào cuộc sống, hãy đọc 9 câu chuyện này

Cuộc sống đôi khi thật đơn giản, không phải là điều gì đó quá cao siêu. Bởi đơn giản chính là trí huệ, sống đơn giản sẽ mang đến niềm vui, hạnh phúc mà người ta không ngờ tới. Để đạt được điều đó, trước tiên bạn phải biết cách học làm người ….

Câu chuyện 1

Một người đi tìm việc làm, đứng chờ đến lượt phỏng vấn bên ngoài hành lang, thuận tay nhặt mấy tờ giấy rác dưới đất và bỏ vào thùng. Vị phụ trách phỏng vấn vô tình nhìn thấy, bèn quyết định nhận anh vào làm việc.

Hóa ra để được tưởng thưởng thật là đơn giản, chỉ cần tập rèn luyện những thói quen tốt.

Câu chuyện 2

Cậu bé nọ học việc trong một tiệm sửa xe đạp. Một ngày, có người khách đem đến một chiếc xe đạp bị hỏng. Cậu không những sửa lại cho thật tốt, mà còn lau chùi cho chiếc xe bóng sạch.

Những người học việc khác cười nhạo cậu bé dại dột, đã chẳng được thêm chút tiền công nào lại còn tốn sức.

Hai ngày sau, người khách trở lại, thấy chiếc xe đạp vừa tốt vừa đẹp như mới mua, liền đưa cậu bé về hãng của ông ấy để làm việc với mức lương cao.

Hóa ra để thành đạt trong đời thật đơn giản, chỉ cần được làm điều mình thích, vất vả một chút cũng chẳng sao.

Câu chuyện 3

Một em bé nói với mẹ: “Mẹ ơi, hôm nay mẹ rất đẹp!” Bà mẹ hỏi: “Ơ, sao con lại khen mẹ như thế?” Em bé trả lời: “Bởi vì hôm nay mẹ… không nổi giận!”.

Hóa ra muốn có một vẻ đẹp khả ái cũng thật đơn giản, chỉ cần không nổi giận là được.

Câu chuyện 4

Có ông chủ bắt con trai làm việc vất vả ngoài đồng.

Bạn bè nói với ông ta: “Ông không cần phải bắt con trai khó nhọc như thế, giống cây này tự nhiên cũng phát triển”.

Ông chủ nói: “Tôi dạy dỗ con cái chứ đâu phải tôi chăm cây công nghiệp”.

Hóa ra răn dạy con cái rất đơn giản, cứ để tụi nó chịu khổ chút xíu.

Câu chuyện 5

Một huấn luyện viên quần vợt nói với học sinh: “Làm thế nào tìm được quả bóng rơi vào đám cỏ?”. Một người nói: “Bắt đầu tìm từ giữa đám cỏ”. Người khác nói: “Bắt đầu tìm từ nơi chỗ trũng nhất”. Một người khác lại nói: “Bắt đầu tìm từ điểm cao nhất”.

Đáp án huấn luyện viên đưa ra là: “Làm từng bước, từ đám cỏ đầu này đến đầu kia”.

Hóa ra phương pháp để tìm thành công thật đơn giản, cứ tuần tự, đừng nhảy vọt từ số 1 đến số 10.

Câu chuyện 6

Một cửa hàng mà bóng đèn luôn sáng trưng, có người hỏi: “Tiệm của anh dùng loại đèn nào vậy, bóng đèn rất bền”.

Chủ cửa hàng nói: “Đèn bị hỏng hoài đấy chứ, chẳng qua là chúng tôi thay ngay khi nó bị hỏng thôi”.

Hóa ra để duy trì ánh sáng thật đơn giản, chỉ cần dám thay đổi là được.

Câu chuyện 7

Con nhái ở bên ruộng nói với con nhái ở bên vệ đường: “Anh ở đây quá nguy hiểm, dọn qua chỗ tôi mà ở”. Con nhái ở bên đường trả lời: “Tôi quen rồi, dọn nhà làm chi cho vất vả”. Mấy ngày sau nhái ở bên ruộng đi thăm nhái bên đường, nó đã bị xe cán chết, xác nằm bẹp dí.

Hóa ra để được an toàn thật đơn giản, chỉ cần tránh xa lười biếng.

Câu chuyện 8

Có một con gà nhỏ đang tìm cách phá vỏ trứng để chui ra, nó chần chừ e ngại thò đầu ra ngoài ngó nghiêng xem xét sự đời. Đúng lúc đó, một con rùa đi ngang qua, gánh trên mình chiếc mai nặng nề. Thấy thế, con gà nhỏ quyết định rời bỏ cái vỏ trứng ngay lập tức.

Hóa ra muốn thoát ly gánh nặng cũng thật đơn giản, dẹp bỏ cố chấp thành kiến là được.

Câu chuyện 9

Có mấy em bé rất muốn làm thiên thần. Thượng Đế cho mỗi em một chân đèn và dặn trong lúc chờ Ngài trở lại, hãy giữ cho mấy cái chân đèn luôn sáng bóng.

Một ngày, hai ngày, rồi 1 tuần trôi qua, không thấy Thượng Đế quay trở lại. Tất cả các bé đều bỏ cuộc.

Chỉ có một em bé vẫn lau chùi chân đèn sáng bóng dù cho Thượng Đế không đến. Mọi người đều chê em ngốc nghếch.

Kết quả, chỉ có em được trở thành thiên thần.

Hóa ra để làm thiên thần thật đơn giản, chỉ cần có tấm lòng thật thà tận tụy.

Câu chuyện 10

Chàng thanh niên đến xin làm môn đệ một vị Thần. Đúng lúc ấy, 1 con nghé chui lên từ vũng lầy, toàn thân lấm đầy bùn dơ bẩn.

Vị Thần nói với chàng thanh niên: “Con tắm rửa cho nó giùm ta”. Chàng kinh ngạc: “Con đi học chứ đâu đi chăn trâu?”. Vị Thần nói: “Con không chăm chỉ vâng lời, thì làm môn đệ của ta thế nào được”.

Hóa ra biến thành thần thật đơn giản, chỉ cần một lòng thành thật .

Cuối cùng, hóa ra cuộc sống cũng rất đơn giản, chỉ cần có thể hiểu được “trân quý, biết đủ, cảm ơn” là ta đã có đầy đủ màu sắc của cuộc sống.

Chỉ có thành thật mới có thể gánh vác được việc lớn

Người thành thật thì ắt nhận được phúc báo trong đời. Kẻ giả dối, trái lại, sẽ đối mặt với muôn vàn điều trắc trở. Những câu chuyện dưới đây sẽ cho bạn thấy rõ điều đó.

Ở một làng quê nhỏ nọ có hai vợ chồng người nông dân sống cùng một cậu con trai, cuộc sống bình thường không thuộc hạng dư dật. Theo thường lệ sáng hôm đó người chồng ra đồng làm việc, còn người vợ ở nhà làm việc nhà. Vì quá bận rộn nên người vợ muốn cậu con trai nhỏ giúp đỡ mình, nhưng nói mãi nói mãi cậu bé vẫn cứ không đồng ý.

Thế là để bắt cậu bé làm việc chị vợ nghĩ ra cách nói với con trai: “Con làm hộ mẹ việc này thật tốt nhé, đợi cha về sẽ mổ lợn lấy thịt cho con ăn”. Cậu bé nghe xong, liền vui mừng làm việc mẹ giao không ý kiến gì nữa.

Trưa hôm đó khi người chồng đi làm đồng về, cậu con trai mè nheo dứt khoát bắt cha thịt lợn. Người chồng hỏi vợ lý do và sau khi biết rõ ngọn nguồn sự tình, liền đi tìm một con dao, chạy vào chuồng lợn và mang con lợn nhỏ đang nuôi trong chuồng ra thịt.

Người vợ nhìn thấy cảnh tượng vô cùng tức giận liền nói: “Em chỉ là nói chuyện mổ lợn để con nó đồng ý làm giúp em chút việc nhà, sao tự nhiên anh lại làm thật thế này chứ?”.

Người chồng nghiêm nghị trả lời: “Nếu hôm nay chúng ta lừa gạt con, thì khi lớn lên con cũng sẽ học chúng ta và biết cách nói dối, như vậy làm thế nào để con có thể trở thành một người thật thà được chứ?”.

Thông qua câu chuyện nhỏ này có thể thấy được người xưa không những chú trọng việc bồi dưỡng tính cách đạo đức và sự thành thật của con trẻ, mà còn tự lấy bản thân mình làm tấm gương để giáo dục con thành người.

***

Ở một vương quốc xa xôi nọ có một ông vua tuổi đã cao nhưng không có con nối dõi. Do vậy ông muốn lựa chọn một trong những đứa trẻ ở trong khắp vương quốc làm người kế vị.

Hôm đó, ông ra lệnh cho triệu tập tất cả các cậu bé trên khắp vương quốc tới, và phát cho mỗi đứa một túi hạt giống cây hoa, và bảo chúng rằng, nếu ai có thể trồng những hạt giống hoa này thành những cây hoa vừa to vừa đẹp, thì người đó sẽ là người kế vị ngôi vua.

Mấy tháng sau, đức vua ra lệnh cho tất cả bọn trẻ mang tất cả các cây hoa mà chúng đã trồng được tới. Hầu như đứa trẻ nào cũng vui mừng mang tới dâng vua các chủng các loại cây hoa đẹp đẽ khác nhau.

Chỉ có một cậu bé buồn rầu mang tới một cái chậu hoa, trong chậu không những không có hoa mà đến cây hoa cũng không có, chỉ có mỗi một chậu đất đen.

Đức vua đi tới trước mặt cậu bé và hỏi: “Mọi người ai cũng trồng ra rất nhiều loại hoa đẹp, sao con lại không trồng được cây nào vậy?”.

Cậu bé nước mắt lưng tròng trả lời: “Con đã cố gắng hết sức mình để xới đất, gieo hạt, bón phân, tưới nước, nhổ cỏ nhưng những hạt giống này không biết tại sao mà không thể nảy mầm lên được ạ”.

Đức vua cười và tuyên bố trước mặt mọi người: “Cậu bé chính là người kế vị tương lại của ông, bởi vì cậu là một cậu bé thành thật”.

Sau đó ông nói với tất cả mọi người có mặt tại đó: “Hạt giống hoa ta phát cho bọn trẻ đều là những hạt giống đã được luộc chín rồi, chúng làm sao có thể nảy mầm và ra hoa chứ?”.

Điều ông muốn nói là: Chỉ có thành thật mới có thể gánh vác và làm được việc lớn.

Con người chính là như nước thì ắt việc gì cũng thành công

Có một chàng trai bị người bạn đồng nghiệp thân thiết nhất của mình bán đứng, mất hết tất cả, khiến anh đau đớn không thiết sống nữa, muốn nhảy sông tự vẫn.

Anh ở bên bờ sông trông thấy một nhà thông thái đang ngồi im ngắm nhìn mặt nước, liền đem hết thảy cảnh ngộ của mình nói ra hết.

Nhà thông thái mỉm cười dẫn anh về nhà mình, bảo anh từ trong tầng hầm lấy ra một tảng băng cứng, chàng trai không hiểu dụng ý của ông, nhưng vẫn làm theo như lời dặn.

Sau khi mang tảng băng ra, nhà thông thái bảo anh: “Hãy dùng hết sức chặt nó ra“. Chàng trai tay cầm cái rìu rồi gắng sức bổ mạnh xuống.

Không ngờ, cú va chạm mạnh như vậy chỉ có thể để lại một chút dấu vết xước trên tảng băng, chàng trai thở hổn hển lắc đầu nói: “Tảng băng này thật sự quá cứng rồi!“

Nhà thông thái không nói gì, đặt tảng băng vào trong nồi, cùng lúc với nhiệt độ tăng cao, tảng băng cũng dần dần tan ra.

Nhà thông thái hỏi: “Cậu đã lĩnh ngộ được gì từ trong sự việc này”.

Chàng trai trẻ đáp: “Cách thức mà tôi dùng để đối phó với tảng băng không đúng!”

Nhà thông thái lắc đầu, chàng trai trẻ lộ vẻ khó xử, khom mình xin chỉ dạy.

Nhà thông thái chân thành nghiêm túc nói rằng: “Điều mà tôi cho cậu nhìn thấy được, chính là 7 loại cảnh giới của đời người.”

Băng tuy là nước, nhưng lại cứng chắc hơn nước cả trăm lần, càng dưới hoàn cảnh lạnh giá ác liệt, càng có thể thể hiện ra đặc tính cứng chắc như sắt thép. Đây là loại cảnh giới đầu tiên của người thành công: Ý chí kiên cường.

Nước hóa thành khí, khí nhìn thì là vô hình, nhưng nếu khí ở trong một phạm vi nhất định cùng tụ lại với nhau tạo nên sức gắn kết thì lực lượng sẽ vô cùng to lớn, đây là loại cảnh giới thứ hai của người thành công: Tụ khí sinh tài.

Nước làm trong sạch vạn vật, vạn vật thế gian dù có dơ bẩn thế nào, nó đều mở rộng tấm lòng tiếp nhận tịnh hóa người khác mà không một lời oán trách, không chút ân hận, dần dần cũng làm trong sạch bản thân, đây là cảnh giới thứ ba của người thành công: Bao dung tiếp nhận.

Nước từ trên xuống dưới thấy như yếu mềm, nhưng khi gặp phải vật cản, thì lại bền bỉ vô hạn, gặp phải tảng đá tự biết đảo chiều dòng chảy, cũng có thể mài mòn đá. Đây là loại cảnh giới thứ tư của người thành công: Lấy nhu khắc cương.

Nước có thể lên mà cũng có thể xuống, lên trên hóa thành mây mù, xuống dưới hóa thành mưa ướt, tích tụ từng giọt trở thành sông suối. Cao thì lên đến tận đám mây, thấp thì hòa vào trong biển cả, đây là loại cảnh giới thứ năm của người thành công: Thích nghi với mọi hoàn cảnh được.

Nước tuy lạnh, nhưng lại có một trái tim thiện lương, nó không thích tranh đấu, chứa đựng vạn vật thế gian, nhưng lại không đòi hỏi giống như vạn vật, đây là loại cảnh giới thứ sáu của người thành công: Giúp đỡ thiên hạ.

Tấm lòng vô tư như có như không, lại có tự do của riêng mình. Khi tụ có thể khiến mây kết thành mưa, hóa thành nước hữu hình, khi tan có thể không còn tung tích, lơ lửng giữa trời đất, đây là loại cảnh giới thứ bảy của người thành công: Xong việc thoái lui.

Lòng người như băng, sỡ dĩ năng lực chênh lệch, tốt xấu khác nhau, đều là bởi cảnh giới mỗi người khác nhau mà thôi. Anh chàng nghe xong bừng tỉnh ngộ, cám tạ nhà thông thái vì bài học quý giá

Lòng tham có thể khiến người ta mê mờ, nhưng “tham thì thâm”, đạo lý nhân quả vẫn luôn không sai chạy dù chỉ một ly

Trước kia có một lão nông tên là Trương Tài. Một buổi xế chiều, lão Trương đang trên đường về nhà, khi đi ngang qua rừng cây, ông nghe thấy một âm thanh lạ. Ông vội tìm đến nơi thì nhìn thấy một con tê tê đang mắc kẹt trong bẫy và không thể nào thoát ra được.

Trương Tài vốn là người có tấm lòng rộng lượng. Khi nhìn thấy con tê tê sập bẫy, ông đã mủi lòng thương, liền mở bẫy thả tê tê ra ngoài.

Ông nói nhỏ: “Tê tê tội nghiệp, đi nhanh đi, sau này hãy cẩn thận nhé! Lần này may mắn gặp được ta, ngươi mới giữ được cái mạng nhỏ này”. Nhưng sau khi được cứu, tê tê không đi ngay mà bò vòng quanh ân nhân vài vòng rồi mới chịu rời đi.

Đêm đó lão Trương có một giấc mơ kỳ lạ. Ông thấy một người phụ nữ mặc bộ đồ màu trắng đứng trên tảng đá lớn ở ngọn núi sau làng. Nhưng điều đặc biệt là ông không nhìn thấy gương mặt của người phụ nữ này.

Ông tiến lại gần và nhìn thấy một tấm lụa trắng được treo lên mặt tảng đá. Trên đó viết: “Cuốc một nhát đào được bảo vật ngươi sẽ có tất cả, nhớ kỹ, chỉ có thể cuốc 1 nhát, nếu không sẽ gặp đại họa”.

Ông Trương nhìn thấy chữ “họa” liền giật mình tỉnh giấc. Nhìn ánh mặt trời luồn qua khe cửa, ông mới biết đó là giấc chiêm bao. Tuy nhiên, giấc mộng ấy vừa dị thường lại vừa mơ hồ khiến ông không cách nào giải thích được. Lúc này ông chỉ nhớ được tảng đá phía sau núi và dòng chữ trên đó.

Sau khi kết thúc ngày làm việc, ông Trương không về nhà ngay mà đi đến ngọn núi phía sau làng. Ông vừa tò mò vừa hồi hộp đi tìm tảng đá trong mộng. Sau một hồi tìm kiếm, cuối cùng ông cũng đến nơi. Tảng đá ấy không khác nhiều so với tảng đá trong giấc mộng, chỉ có điều, trên mặt tảng đá được bao phủ bởi dương xỉ và cỏ cây um tùm.

Mặc dù thấy kỳ lạ, nhưng chợt nghĩ đến dòng chữ trên tấm vải trắng, ông bất giác đưa cuốc lên và cuốc một nhát. Ông không ngờ mình lại đào được một khối bảo thạch lớn bằng nắm tay người. Bảo thạch rất đẹp, lấp lánh, chắc chắn là có giá trị rất lớn.

Nhìn thấy cảnh này, ông vô cùng cao hứng định cuốc thêm một nhát nữa, nhưng lập tức chữ “họa” lại hiện lên trong đầu. Trương Tài cũng không phải người tham lam nên đã dừng tay. Ông cầm bảo thạch rồi trở về nhà. Sau khi về, ông không bán nó ngay mà đem cất đi.

Khoảng nửa năm sau, vợ ông do làm việc quá sức nên đã lâm bệnh nặng. Trong nhà lại không có tiền để chi trả thuốc men, lúc này ông mới nhớ đến khối đá dạo nọ.

Nghĩ vậy, ông Trương liền mang khối đá quý vào nội thành và bán được 1000 lượng vàng. Ông dùng một phần tiền xây lại nhà cửa và thuê nhân công lao động để cùng vợ tận hưởng cuộc sống an nhàn.

Sau khi thấy lão Trương nghèo xác nghèo xơ bỗng trở nên giàu có chỉ sau một đêm, dân làng bắt đầu để ý rồi dèm pha. Người này nói một câu, người kia thêm một ý, thế rồi họ đồn thổi rằng có thể ông tìm được đá quý hoặc có bí mật mờ ám nào đó.

Dư luận khiến gia đình ông Trương phải chịu áp lực rất lớn. Thế rồi cuối cùng họ cũng biết dò la được tin tức, rằng ông Trương tìm thấy bảo thạch ở sau núi.

Nhưng ngọn núi rộng lớn và cao chót vót như vậy, để tìm được kho báu không khác gì mò kim đáy biển. Muốn tìm được bảo vật, dân làng phải tính kế với Trương Tài.

Ngày hôm sau, dân làng lại ngụy tạo tin tức, nói rằng Trương Tài muốn một mình độc chiếm kho báu. Tin giả được truyền ngày càng rộng, khiến mọi người không ngớt lời nói rằng ông lòng lang dạ thú, nuốt riêng kho báu.

Một vài ngày sau, họ triệu tập dân làng đến bắt cả nhà Trương Tài và trói dưới gốc cây. Bởi vì lời đồn độc chiếm kho báu, thôn dân lại xem tiền như tính mạng của mình, họ không còn kiêng nể trời đất, giữa ban ngày làm ra sự tình này.

Dù bị đối xử thế nào, Trương Tài cũng không giận dữ mà khuyên bảo, nói rằng trong nhà vẫn còn một ít ngân lượng, mọi người có thể lấy tùy ý, chứ không thể nói ra chỗ cất giấu bảo thạch. Thôn dân lại cho rằng Trương Tài tham lam, tính kế cho họ chút tiền rồi đuổi họ đi. Thế là họ không đồng ý.

Dù phải chịu khổ thế nào ông cũng cam lòng. Nhưng vợ đã già yếu, lại lâm bệnh nặng, thân thể suy nhược làm sao chịu nổi cảnh giày vò này? Vì thương vợ, ông không còn cách nào khác đành phải nói ra nơi cất giữ bảo thạch.

Ngay sau đó, người dân trong làng đổ xô đi lấy cuốc xẻng và tìm đến vị trí như ong vỡ tổ. Vì sợ bị lừa gạt nên họ vẫn chưa buông tha cho hai vợ chồng lão Trương, đợi sau khi lấy được bảo thạch trở về rồi mới xử lý tiếp.

Trong thôn lúc này chỉ còn lại mấy người già cả và những gia đình ủng hộ Trương Tài. Tự nhiên ông thấy bầu không khí tĩnh lặng đến đáng sợ. Ông không thể cử động, trong tâm chỉ có thể khẩn cầu Trời cao, nếu muốn giáng họa thì hãy đổ lên đầu ông, buông tha cho vợ con.

Còn về phần dân làng, quả thật họ đã tìm được kho báu. Họ vui cười đến không ngậm được miệng, lại còn không ngớt mắng Trương Tài, rằng nhiều đá quý như thế, vậy mà dám một mình độc chiếm…

Đột nhiên, một thôn dân cuốc phải mạnh nước nguồn, một cột nước khổng lồ bất ngờ phun lên. Mọi người sững sờ chưa kịp phản ứng thì dưới chân đất bắt đầu rung chuyển, tiếng động ầm ầm như núi lở sông gầm. Ngước nhìn lên, họ thấy núi đá lớn đổ sụp xuống, mọi người thấy vậy liền bỏ cuốc bỏ xẻng mà chạy tháo thân nhưng không còn kịp nữa.

Núi đá lở trôi toàn bộ đất đá xuống chân núi khiến không một ai sống sót. Ngôi làng với hàng trăm gia đình vui sống náo nhiệt, giờ chỉ còn lác đác một vài hộ dân.

Kỳ thực kho báu nằm ở phía sau núi là tử huyệt, nếu đào bới một cách tùy ý, nó sẽ khiến cho long mạch đứt gãy, đất sụp núi lở. Chỉ vì lòng tham làm mờ mắt nên thôn dân mới phải chịu họa này…

Lòng tham có thể khiến người ta mê mờ, chỉ biết chạy theo lợi, sẵn sàng từ bỏ các chuẩn mực đạo đức, thậm chí giày xéo lên lương tri, nhân phẩm. Nhưng “tham thì thâm”, đạo lý nhân quả vẫn luôn không sai chạy dù chỉ một tấc một ly. Người tranh giành lợi lộc thì sẽ chết vì lợi lộc, kẻ đeo đuổi tình cũng khổ não vì tình.

Nhân sinh như giấc mộng, bất quả chỉ là trăm năm vụt qua nhanh như ánh chớp giữa hư không, như bóng câu vờn qua cửa sổ. Nếu muốn bảo tồn được phúc đức dài lâu, chỉ có cách là tu tâm dưỡng tính, hành thiện tích đức, sống thuận theo Trời mà thôi.

10 việc cần phải kiên trì để bản thân trở nên mạnh mẽ

Bạn muốn mình trở nên mạnh mẽ, có một sức khỏe tốt hơn và một tinh thần “thép” để vượt qua những khó khăn và cám dỗ? Sau đây là 10 việc để sống mạnh mẽ hơn mà bạn nên tham khảo và thử áp dụng.

Khi có người bình phẩm con người bạn từ đầu đến chân, tâm tình của bạn lúc này sẽ ra sao?

Nói thật là, không ai có quyền bình phẩm bạn thế này thế kia. Có thể có người đã từng nghe qua câu chuyện của bạn, nhưng bản thân họ vốn không đích thân trải qua, cũng chưa từng sống qua cuộc sống của bạn. Bởi vậy không nên quan tâm đến những lời thị phi của người khác, mà hãy chuyên tâm với cảm thụ của mình, đồng thời đi làm những việc mà trong tâm cho là đúng đắn.

Và cho dù người khác bình phẩm thế nào, bạn cũng nhất định phải làm được mười việc dưới đây:

1. Chăm lo tốt chính mình

Trong tất cả các mối quan hệ, thì mối quan hệ của mỗi người với chính bản thân chúng ta là chặt chẽ nhất, cũng là trọng yếu nhất. Nếu như bạn không thể chăm lo tốt chính mình, như vậy cũng không cách nào chăm lo tốt người khác.

Đôi khi trong cuộc sống bạn thường chỉ nghĩ đến việc làm thế nào để khiến cho những người xung quanh vui vẻ và hạnh phúc nhưng lại quên mất một điều rằng hơn ai hết bản thân bạn cũng nên và cần được yêu thương. Hãy luôn nhớ rằng: “Nếu không ai nói yêu bạn mỗi ngày, thì hãy tự làm điều đó cho chính mình. Bởi nếu không biết tự yêu thương bản thân, không ai có thể biết cách yêu thương bạn”.

2. Vì bản thân, hãy làm những việc mà bạn cho là đúng đắn

Trở ngại khiến mọi người chưa thành công, phổ biến nhất là những nhược điểm trong chính bản thân chúng ta. Đừng băn khoăn và lo sợ, hãy cứ làm những gì bạn cho là đúng vì “thất bại là mẹ thành công”. Nếu bạn muốn thành công từ chính những thất bại đã gặp thì hãy vượt qua những nguyên nhân ngăn cản bạn đến với thành công.

Đừng sợ phải đi đường một mình, hơn nữa nếu bạn thích đi lại một mình, hãy cứ tự tin tiến bước, không có gì để phải đắn đo lo sợ cả. Đừng để sự tác động tiêu cực từ những người thiếu hiểu biết quanh bạn làm bạn chùng chân dừng bước, khiến bạn không thể là chính mình. Những việc mà trong tâm bạn cho là chính xác, thì hãy kiên trì thực hiện, đó là vì chính bạn. Bởi vì, khi bạn ở vào trạng thái hoàn toàn hài hòa với chính mình, sẽ không ai có thể dao động bạn được.

3. Bước đi trên con đường riêng biệt của mình

Mỗi ngày đều là cơ hội để thay đổi cuộc sống, tiến bước về phía cuộc sống mà bạn mong muốn. Cố gắng phấn đấu vì những điều mình tin tưởng; lòng ôm rộng lớn, coi nhẹ sầu lo. Lượng sức mà làm, chớ nên hà khắc bản thân; chỉ cần mỗi ngày đều có tiến bước.

Còn nữa, trước khi bắt tay vào làm bất cứ việc gì, bạn hãy quyết định xem rằng có nên làm hay không, chứ không phải tìm lý do, đồng thời cần phải học tập kiến thức mới, ngày càng tiếp cận mục tiêu của bản thân. Hơn nữa, bạn sẽ biết còn có những người bên cạnh, cảm phục sự nỗ lực của bạn, họ là những người bạn đồng hành hướng đến những điều tốt đẹp.

4. Rời xa ồn ào, cố gắng vươn đến mục tiêu

Ước mơ cần rộng lớn, nhưng phải biết thời gian có hạn, thực hiện những mục tiêu thực tế mới là then chốt của sự thành công. Thành công có quan hệ trực tiếp với hành vi thường ngày. Nắm bắt thời gian thế nào quyết định chúng ta là người ra sao. Mỗi một chút sự tình của ngày thường, tích lũy qua năm tháng, dần dần kề sát ước mơ, những ai thành công thông qua làm như vậy, sẽ mãi luôn bảo trì sự tiến bước. Trên đường đi, họ cũng sẽ phạm phải sai lầm, nhưng họ không từ bỏ, họ tạm lui cuộc sống xô bồ tìm một nơi yên tĩnh suy nghĩ lại tất cả, tiếp thu bài học và tiếp tục kiên trì tiến bước.

5. Khi cuộc sống thay đổi, hãy điều chỉnh mục tiêu và ước mơ

Đường đời khó tránh khỏi thất bại, nhưng dù bạn gặp khó khăn gì thì cũng không nên từ bỏ, mà hãy nói với mình rằng: Đã đến lúc phải thay đổi rồi!

Cuộc đời vô thường, nhưng vẫn cung cấp rất nhiều cơ hội cho ta thực hiện ước mơ. Chỉ là đừng quên rằng: có những lúc, bước ra một bước tích cực, cần bạn điều chỉnh khát vọng một chút, hoặc là lên kế hoạch cho những khát vọng mới. Thay đổi chủ ý hoặc là có nhiều khát vọng hơn, những điều này đều được khuyến khích.

6. Tha thứ cho những người chưa từng đối xử tốt với bạn

Tha thứ cho người khác cũng chính là bạn trao tặng một phần quà cho bản thân mình. Những người kiên cường và sáng suốt luôn biết tha thứ cho người khác. Tha thứ khiến bạn tập trung sức chú ý đến tương lai, chứ không phải là mãi lẩn quẩn với những chuyện đã qua.

Tha thứ cho hết thảy mọi chuyện đã qua, mới có thể biết rõ tiềm lực trong tương lai. Nếu không tha thứ, thì vết thương sẽ không bao giờ lành lặn được, thế thì không có cách nào bước lên phía trước. Không kể trước đây đã xảy ra chuyện gì, đó đều chỉ là chương tiết của đời người. Đừng nên đóng quyển sách lại, mà hãy lật sang một trang mới.

7. Cho người khác lòng yêu thương và thiện ý

Lòng yêu thương nếu như chỉ được trao cho những người mà bạn cho là xứng đáng, và gạt bỏ lại tất cả những người xa lạ, như vậy đây cũng không phải là lòng yêu thương, đây gọi là tâm vị kỷ. Lòng yêu thương đích thực thì sẽ bao dung hết thảy mà không chọn này lựa kia. Chính là như ánh Mặt trời, như làn gió mát đối xử bình đẳng với tất cả mọi người, bởi lòng yêu thương thật sự sẽ không phân giới hạn. Lòng yêu thương và thiện ý là một loại phương thức sống. Nơi có lòng yêu thương, thì lòng ích kỷ sẽ biến mất không còn vết tích.

8. Dù không được người khác ưa thích, cũng nên ủng hộ họ

Có những lúc, bạn thật sự chỉ cần nói vài lời giản đơn, lại có thể chạm đến đáy lòng người khác. Hãy lấy dũng khí dẫn bước vào những chỗ tối tăm, đưa người khác ra ngoài ánh sáng. Hãy nhớ, những người mạnh mẽ kiên trì tự ngã; nhưng người mạnh mẽ hơn sẽ đứng ra vì người khác, những lúc có năng lực, họ sẽ chìa ra bàn tay giúp đỡ cho người khác.

9. Từ trong thất bại mở ra một con đường

Những lúc cảm thấy xuống dốc, hoặc là đối diện thất bại, chớ nên cảm thấy nhục nhã hổ thẹn; bởi thật sự không có gì phải xấu hổ cả. Dù bạn đang trong giai đoạn gian nan, nhưng vẫn tiến bước về phía trước. Bạn một mạch mở ra một con đường, dần dần đã có khởi sắc, đây chính là chuyện đáng để tự hào. Hãy để mỗi người đều biết rằng: bạn của hôm nay còn mạnh mẽ hơn rất nhiều so với bạn của hôm qua, còn bạn của ngày mai lại còn mạnh mẽ hơn cả chính bạn của hôm nay.

10. Cần phải luôn ngẩng cao đầu, hơn nữa giữ mãi nụ cười trên môi

Mỗi một ngày của sinh mệnh đều là một trang sách trên con đường đời của mỗi người. Trừ phi sinh mệnh chấm dứt, nếu không đều luôn có cơ hội, đừng nên than khóc về quá khứ, mà hãy cầu nguyện sẽ bước qua khó khăn của ngày hôm qua. Đừng ráng gượng cười để che lấp nỗi đau trong lòng, hãy mang theo nụ cười mà trị lành vết thương. Đừng mãi chỉ nghĩ đến bi thương sầu khổ của đời người, mà hãy nghĩ đến những điều tốt đẹp vẫn còn đọng lại quanh ta.

Tình yêu đích thực chính là không làm tổn thương đến người khác

Tình yêu cũng giống như miếng bông và viên ngói, cứng quá thì dễ vỡ, rắn quá lại dễ tan. Chỉ có khiêm nhường và mềm mại, mới có thể giữ mãi hạnh phúc đến trọn đời.

Chàng thanh niên và người vợ mới cưới của mình thường hay xảy ra tranh cãi. Anh thấy rất hối hận vì cho rằng ban đầu khi kết hôn mình đã chọn lầm người… Anh cảm thấy nếu cứ tiếp tục thế này thì cuộc sống chẳng có ý nghĩa gì, thế nên anh dự tính sau khi xin ý kiến của cha rồi sẽ ly dị vợ.

Người cha nghe xong những lời oán trách của con trai, bèn hỏi: “Con trai, vợ con có ưu điểm gì không?”.

Chàng thanh niên trả lời: “Trước khi kết hôn thì có, giờ thì không ạ”. Cha anh lại hỏi: “Thế con có ưu điểm gì trong lòng cô ấy không?”.

Cậu con trai ngần ngừ một lúc rồi nói: “Dường như trước khi kết hôn thì có, nhưng bây giờ thì không ạ”. Cha anh lại nói: “Con vẫn còn giỏi hơn ta. Trước khi kết hôn ta còn không biết mẹ con có ưu điểm gì”. Chàng trai trẻ ngước mắt nhìn cha, muốn nói điều gì đó, nhưng cuối cùng cũng cố kìm lại.

Cha anh bước ra ngoài, cầm về một viên ngói và một miếng bông, rồi hỏi: “Thứ nào cứng hơn?”. Chàng thanh niên không biết cha định làm gì, bèn nói: “Điều này đâu cần hỏi ạ. Đương nhiên là ngói cứng hơn rồi!”.

Người cha nhấc viên ngói và miếng bông lên cùng một độ cao rồi buông tay ra, chỉ thấy viên ngói rơi xuống đất vỡ tan tành thành nhiều mảnh. Còn miếng bông lại nhẹ nhàng bay bay rồi khẽ chạm xuống mặt đất.

Sau đó người cha lại hỏi: “Vì sao vật cứng lại vỡ vụn, còn miếng bông mềm mại thì lại không hề mảy may tổn hại?”.

Chàng thanh niên ngẫm nghĩ một lúc rồi nói: “Mềm đến nhẹ bẫng, cho nên không hề bị tổn hại gì…”.

Người cha vỗ vỗ vào vai cậu con trai và nói một cách trìu mến: “Con trai, con cũng nên khiêm nhường giống miếng bông kia. Đừng làm tổn thương đến người khác, cũng đừng làm tổn thương chính mình, chứ đừng góc cạnh sắc nhọn như hòn ngói kia. Khi gặp lạnh thì lạnh, gặp cứng thì vỡ, vừa làm tổn hại đến người khác, vừa làm tổn hại tới bản thân mình!”.

Người cha lại nhìn về nơi xa xăm, trầm ngâm như nói với chính mình: “Cả đời này cha chỉ hiểu một đạo lý rằng thừa nhận ưu điểm của một người sẽ khiến con cảm thấy ấm áp. Chỉ nhìn chằm chằm vào khuyết điểm của người khác thì người bị tổn thương suốt đời lại chính là bản thân con”.

Rồi cha chỉ tay vào miếng bông vẫn nằm trên mặt đất, nói: “Con nên học theo miếng bông kia. Nó có thể giúp con người chống lại cái rét mùa đông, cũng có thể ấm áp như ánh mặt trời. Một lời nói có thể khiến vợ con thấy ấm áp cả đời. Một câu ích kỷ hà khắc có thể khiến cô ấy oán hận con cả đời. Điều này cũng có thể chôn vùi cuộc hôn nhân của các con”.

Bất chợt cha nhìn thẳng vào mắt anh hỏi: “Con có muốn cha đối xử với mẹ con giống như cách con đối xử với vợ mình không?”.

Chàng thanh niên cúi đầu nói với cha: “Chắc chắn là không ạ!”. Anh chào tạm biệt cha và quay người vội vàng sải bước về hướng ngôi nhà của mình.

Thừa nhận ưu điểm của một người sẽ khiến bạn cảm thấy ấm áp, còn chú tâm tới khuyết điểm của người khác thì người bị tổn thương cả đời lại chính là bạn.

Trong tình yệu cũng vậy, hãy nghĩ nhiều hơn đến điểm tốt của người bạn đời. Đồng thời cũng nên để tâm nhiều hơn đến những khiếm khuyết của bản thân mình. Đúng sai không làm nên hạnh phúc trong hôn nhân, chỉ có trái tim bao dung và tấm lòng vị tha mới có thể tạo ra những viên ngọc trai lấp lánh.

Hãy lưu lại những gì tốt đẹp nhất của con người bạn trên thế gian này

Sau khi chúng ta rời khỏi thế giới này, bản thân mình lưu lại gì cho con người thế gian? Lưu lại gì cho con cháu đời sau? Là một món tiền lớn đáng ngưỡng mộ hay là một căn nhà lớn? Là một số sản nghiệp hay là một loại thái độ? Là một loại tinh thần hay là một tấm gương, hay thậm chí là một câu nói?

Người đàn ông lưu lại dấu tích ở khắp mọi nơi trong khu rừng

Nhà văn Jean Giono người Pháp từng viết một câu chuyện tên là “Người trồng cây hy vọng được vui vẻ”. Câu chuyện xảy ra vào đầu thế kỷ 20, kể về một người đàn ông ở vùng Provence của Pháp, trên bước đường mưu sinh đã trôi dạt tới một khu rừng đất đai cằn cỗi, tới nỗi cây cỏ cũng không sống được.

Người đàn ông đó sống một cuộc sống rất đơn giản: Mỗi ngày ông đều ra khỏi nhà từ sáng sớm và cần mẫn trông từng cây con, từng cây con xuống đất. Nhiều năm sau đó, vùng đất cằn cỗi ngày nào đã trở thành một khu rừng màu mỡ, lưu lại rất nhiều lượng nước trong đất, cây cối rậm rạp, chim muông rủ nhau tới làm tổ trên cây, các khe suối dần dần cũng có nước chảy, người trong làng cũng từng hộ từng hộ quay trở lại, thôn xóm vắng lặng năm nào bỗng chốc trở nên đông vui.

Câu chuyện thứ hai: Tại sao cha lưu lại nhiều tiền như vậy nhưng đều bốc hơi hết đâu rồi?

Có một cậu bé có cha làm bảo vệ ở một nhà máy, hoàn cảnh gia đình không được tốt cho lắm. Người cha thường nói với cậu: “Giá mà chúng ta có nhiều tiền như bác con thì tốt biết mấy…”

Anh trai của ba cậu là một người có sự nghiệp thành công, gia sản bạc triệu. Nhưng bác cậu lại không có con, thế là ba cậu đề nghị cho cậu bé sang làm con nuôi của anh trai và được bác cậu chấp thuận.

Kể từ đó cậu bé nghĩ rằng từ nay về sau mình sẽ là người có tiền rồi. Và rồi cái ngày “từ nay về sau” đó cũng đến rất nhanh, trong một lần đi du lịch, bác cậu đã không may bị tai nạn máy bay rồi qua đời, tất cả gia sản chỉ trong một đêm trở thành của cậu bé.

Cậu bé nhẽ ra muốn thi đại học, nhưng bỗng chốc trở thành một người giàu có bạc tỷ, tiền nhiều như nước, bao nhiêu ước mơ đều phút chốc đều có thể trở thành hiện thực, cần gì phải đi học một cách vất vả nữa. Cha mẹ ruột cậu cũng nghĩ vậy, chúng ta có tiền rồi, ai còn yêu thích học hành làm gì chứ!

Thế rồi từ năm này sang năm nọ, số tiền tiêu xài của cậu bé cũng lớn dần lên theo từng lần sinh nhật của cậu, cho tới khi cậu trưởng thành và trở thành một người vô gia cư, tiền bạc không còn nữa, sống lang thang ở ghế đá công viên. Lúc đó cậu bé nghĩ mãi nhưng không hiểu nổi, tại sao bác để lại cho mình nhiều tiền như thế chỉ trong phút chốc đã hết rồi?

Bạn có lưu lại được cái gì trân quý như hồi ức cho cháu chắt đời sau không?

Câu chuyện thứ 3: Là một người bạn gửi cho tôi, nội dung đại khái như sau:

Trên giảng đường lớp học nọ, giáo sư kêu gọi mọi người: “Chú ý! Xin mọi người chú ý! Sau đây tôi có vài vấn đề nho nhỏ muốn xin hỏi mọi người, ai biết xin hãy giơ tay.”

Câu hỏi là: “Trong các bạn có bao nhiêu người có thể hiểu rõ cha mẹ mình?” Có vẻ câu hỏi rất đơn giản nên mọi người ai cũng đều giơ tay. “Thế còn ông bà nội thì sao? Có bao nhiêu người có thể hiểu rõ?” Lần này số người giơ tay ít hơn, cùng lắm chỉ có 3 người. “Vậy bây giờ ai có thể cho tôi biết, có bao nhiêu người có thể hiểu rõ về ông cố, bà cố của các bạn?” Hơn 60 học sinh trong lớp, nhưng lần này chỉ có 1 người giơ tay. Liếc nhìn cả lớp một lượt, giáo sư lộ vẻ đắc ý trên nét mặt: “Cách nhau mới chỉ có gần hai thế hệ mà hầu như không có ai còn biết gì về ông cố và bà cố của mình rồi.”

“Chỉ mới có ba đời, mà các bạn đã quên tất cả rồi”. Giáo sư tiếp tục: “Nhưng điều này cũng không thể trách các bạn được. Ai bảo họ không lưu lại thứ gì đó chứ? Mọi người hãy suy nghĩ xem, bắt đầu từ đời này trở đi, ba đời sau, ví dụ những người ngồi đây không phải là các bạn, mà là cháu của các bạn, những gì về các bạn, họ biết được bao nhiêu? Họ có thể kể được bao nhiêu? Có phải cũng giống chúng ta hiện nay, quên hết sạch về tổ tông của mình? Nếu quả thật như vậy, thì đó cũng không phải là lỗi của chúng. Điều then chốt đó là, sau khi chết đi, bạn có lưu lại được những hồi ức đáng trân quý cho cháu chắt đời sau hay không.”

Nếu bạn muốn trồng một cái cây, có phải nên bắt đầu trồng từ bây giờ không nhỉ?

Ba câu chuyện này làm tôi nghĩ tới vấn đề: Sau khi chúng ta rời khỏi thế giới này, bản thân mình lưu lại gì cho con người thế gian? Lưu lại gì cho con cháu đời sau? Là một món tiền lớn đáng ngưỡng mộ hay là một căn nhà lớn? Là một số sản nghiệp hay là một loại thái độ? Là một loại tinh thần hay là một tấm gương, hay thậm trí là một câu nói?

Hầu như điều mà các bậc làm cha mẹ mong muốn lưu lại cho con cái đều là những thứ “khi sinh không mang theo đến, tử không mang theo đi” như tiền tài, gia sản, danh lợi. Nhưng thực ra những thứ vô thường và hữu hình mà bạn để lại cho con cháu đều có thể bị người khác lấy đi bất cứ lúc nào, chỉ có những thứ tồn tại trong đầu tâm trí, mới không thể nào bị tước đoạt được.

Trước đây khi trao đổi với sinh viên về những chuyên đề kiểu dạng như “đề tài về sinh mệnh”, tôi thường cảm thấy có hơi sớm. Khi tôi còn trẻ, cũng chưa nghĩ tới vấn đề như vậy, càng không có người hỏi qua. Tuy nhiên muốn là một người mỗi ngày trồng cây giống như người đàn ông ở Provence, nếu bạn muốn mỗi ngày trồng một cái cây, có lẽ nên trồng càng sớm càng tốt phải không bạn?

Cuối cùng xin cho phép tôi dùng câu chuyện này thay cho phần kết:

Có một cụ già trồng một cây non trong vườn, có người khách qua đường nhìn thấy, hỏi: “Cây này bao nhiêu năm mới có quả vậy?”

Cụ già trả lời: “Chắc khoảng 100 năm!”

Người khách lại hỏi: ”Cụ có lẽ chỉ sống được một năm nữa thôi nhỉ? Khi cái cây này kết quả, có lẽ cụ không còn sống nữa rồi, tôi muốn biết, tại sao cụ lại làm như vậy?”

Cụ già nhìn người khách và cười rồi nói: “Nếu tổ tiên của tôi cũng có lối suy nghĩ đó, tôi đã không được hưởng quả ngọt như bây giờ. Vườn trái cây này có thể sai quả như thế này, đó đều là do cha và tổ tiên của tôi đã trồng cây trước đó đó, tôi trồng cây cũng là hy vọng có thể để lại bóng mát cho con cháu sau này.”

Có một sự kiện sau khi Đức Hồng Y Shan Kuo-hsi biết mình bị ung thư phổi, trải qua nhiều năm điều trị mệt mỏi, ông quyết định sẽ đi tới các tỉnh thành phố để thực hiện bài diễn thuyết “Tour du lịch tạm biệt cuộc sống”. Cho dù bệnh tật vây quanh, thuốc thang nhiều hơn cơm nhưng ông vẫn nỗ lực ghi lại những đoạn phim ngắn để người ta có thể hồi tưởng về ông bất cứ lúc nào.

Steve Jobs, nhà sáng lập của Apple mặc dù qua đời ở tuổi còn rất trẻ, nhưng những tinh hoa của ông lưu truyền lại cho thế hệ sau vẫn tồn tại rất lâu, nhiều thế hệ sau này khó có thể đạt tới những thành tựu như ông.

“Sống, chính là vì để thay đổi thế giới, lẽ nào vẫn còn nguyên nhân khác hay sao?”, “Tôi muốn lưu lại dấu tích trong vũ trụ này”… Ông đã lưu lại rất nhiều triết lý nhân sinh và vẫn tiếp tục ảnh hưởng tới nay cho mọi người thế gian.

Đúng vậy, cho dù Steve Jobs dù đã không còn trên thế gian nữa, nhưng vẫn mãi sống trong lòng mọi người và có lẽ đây chính là ý nghĩa của cuộc sống…

Người ở ngưỡng tuổi 30 có 8 điều nhất định cần nhớ

Người Việt thường nói: “Tam thập nhi lập”, tuổi 30 được xem là dấu mốc quan trọng của đời người. Khi bước sang lứa tuổi này, những câu hỏi xoay quanh bạn cần phải được giải mã hoàn toàn. Đâu là lỗi lầm lớn nhất của mình, bạn học được gì từ nó, hay điều gì khiến bạn hối tiếc nhất… tất cả đều phải được trả lời ngọn ngành.

Thời thanh xuân của chúng ta ào xuống như một cơn mưa rào, chưa kịp tạnh khô đã vội biến mất. Thời thanh xuân tưởng ngắn, tưởng chỉ để tạo ra đủ kiểu kỷ niệm hồi ức nhưng lại có biết bao mốc thời gian quan trọng. Sau những năm tháng tuổi 20 khám phá bản thân, tuổi 30 là thời điểm bạn xác định những bước tiến xa hơn về sự nghiệp cũng như cuộc sống cá nhân của mình. Sau đây là 8 điều mà những người ở ngưỡng cửa tuổi 30 cần ghi nhớ:

1. Chú trọng tích lũy trong công việc

Trong xã hội hiện đại, công việc đã trở thành một phần quan trọng không thể thiếu, bởi nó mang đến nguồn thu nhập để trang trải cuộc sống mỗi người. Có đến 1/3 thời gian hằng ngày, thậm chí lâu hơn nữa, chúng ta sống ở công ty, văn phòng làm việc. Nếu công việc chỉ đơn thuần là đi làm, lĩnh lương cố định “ba cọc ba đồng”, sống những ngày tháng đơn giản thì cả đời bạn có lẽ cũng sẽ trôi đi như vậy. Nhưng một người có mục tiêu luôn biết lựa chọn một công việc phù hợp có thể phát huy giá trị của bản thân, thậm chí phải nỗ lực hết sức mới đạt được thành tích.

Người hiểu được cách không ngừng học hỏi, tích lũy và đề cao trong công việc thì năng lực của bản thân mới có thể ngày càng hoàn thiện. Càng tích lũy được nhiều, kể cả là tiền bạc, kinh nghiệm, quan hệ, đạo đức, bạn sẽ càng có được một cuộc sống thoải mái, tự do hơn.

2. Học cách quản lý tài sản

Kiếm tiền, tiết kiệm và đầu tư, hãy học cách quản lý tài sản của mình một cách khôn ngoan. Khi còn trẻ, nhiều người thường có thói quen kiếm được 10 đồng thì tiêu hết 8, thậm chí có lúc hết cả 10 đồng. Tuy nhiên, bạn sẽ dần phát hiện ra rằng cách chi tiêu đó của mình thực sự không ổn. Chi tiêu hoang phí không có kế hoạch không thể phát huy tối đa giá trị của những đồng tiền mình cực nhọc kiếm được. Vả lại tới lúc thật sự cần tới tiền, bạn cũng không biết đào đâu ra.

Quản lý tiền bạc không phải là chi tiền mà chính là hoạch định kế hoạch thu chi số tiền hàng tháng của bạn một cách hợp lý vừa đủ, dự phòng rủi ro cho tương lai. Nói một cách đơn giản quản lý tài sản bao gồm hai điểm. Một là dùng tiền chi tiêu cho những việc thực sự cần thiết. Hai là thông qua đầu tư để tiền có thể sinh lợi ra tiền.

3. Tìm được đối tượng cho một nửa cuộc đời còn lại

Tới tuổi 30, đa phần những người bạn xung quanh cùng độ tuổi đều đã thành gia lập thất. Nếu tới độ tuổi này chưa có một người ân cần hỏi han, đợi bạn về nhà, thấu hiểu chia sẻ và yêu thương, dù nhiều dù ít mỗi người đều có đôi chút tủi thân, buồn bã. Mỗi người đều không thể mãi là một hòn đảo cô độc. Cho dù bạn có mạnh mẽ tới cỡ nào cũng cần một chỗ dựa. Có một người bầu bạn sẽ giúp những phấn đấu nỗ lực của bạn trở nên có ý nghĩa, giúp cuộc sống của bạn sau giờ làm trở nên ấm áp và có động lực hơn.

Từ tuổi 30, nếu có thể tìm được đối tượng cho nửa cuộc đời còn lại của mình, xây dựng được một gia đình nhỏ cho bản thân, bạn sẽ yên tâm phấn đấu nỗ lực trong sự nghiệp. Một kế hoạch cho tương lai của hai người sẽ giúp bạn càng muốn cố gắng hơn cho cuộc sống tương lai của hai người.

4. Có một vài người bạn tâm giao

Khoa học đã chứng minh có được tri kỷ chia sẻ, tâm giao, con người sẽ sống càng lâu hơn. Trong cuộc đời nếu không có một vài người bạn để chia sẻ buồn vui thì cuộc sống không có nghĩa gì cả.

Khi có bạn tâm giao, cuộc sống của bạn khi vui sẽ có người chia sẻ khi buồn cũng có người để bày tỏ nỗi lòng. Khi u buồn có người cùng bạn uống rượu, muốn khóc có người cho bạn mượn bờ vai, đó chính là một niềm hạnh phúc.

Ai cũng có lúc yếu đuối, cũng có lúc thấy tự ti, mặc cảm về bản thân. Một người bạn tâm giao có thể giúp bạn bày tỏ hết cảm xúc của bản thân. Họ có thể khóc, có thể cười, nhận mọi cảm xúc của bạn, từ đó làm bạn trở nên mạnh mẽ kiên cường hơn.

5. Tự học cách giúp bản thân được vui vẻ

Đứng từ một khía cạnh nào đó mà nhìn nhận, ở vào độ tuổi 30, hãy cố gắng học cách sống một chút cho bản thân, yêu thương, trân quý sinh mệnh của bản thân và tìm được cách thức tự giúp mình vui vẻ. Ví dụ có hai điều làm bạn có hứng thú sau giờ làm việc là nghỉ ngơi và giải trí. Nấu ăn, đọc sách, đi du lịch… bất kể môn giải trí nào giúp bạn tăng cường sức khỏe và tăng thêm hứng thú trong cuộc sống đều nên tích cực tham gia.

“Không ở trong độ tuổi 20 không có nghĩa là bạn cần phải dừng việc có những niềm vui”. Một doanh nhân thành công cho biết ông dành phần lớn tuổi 30 của mình để đuổi theo tiền bạc và nó chỉ làm cho ông thêm không hài lòng và hoài nghi hơn về cuộc sống.

Đến tuổi 30 càng không thể xây dựng niềm vui trên cơ sở vật chất bởi dục vọng ham muốn về tiêu tiền vĩnh viễn không bao giờ là đủ. Hãy học cách tìm lấy những nguồn vui nằm ngoài việc hưởng thụ mua sắm vật chất.

6. Tự học cách điều chỉnh tâm trạng xấu, học cách suy nghĩ lại chuyện đã qua

Ai cũng có những lúc buồn chán, hoài nghi năng lực của bản thân và uể oải, thiếu năng lượng. Khi bản thân có những biểu hiện này cần làm thế nào? Điều không thể thực hiện nhất đó là tuyệt vọng, tự giận mình và phá vỡ tự ngã bản thân.

Trước tiên hãy tìm cho bản thân một lối thoát, ví dụ bạn có thể vận động để ra mồ hôi, tìm bạn để bày tỏ hoặc cho phép bản thân chạy trốn. Tuy nhiên sau khi bình tĩnh trở lại hãy học cách hướng nội, nhìn lại mọi chuyện, cố gắng để cảm xúc tình cảm của bản thân luôn ở trạng thái tương đối ổn định.

7. Hãy đọc nhiều sách

Người phương Tây có câu: “Những cuốn sách bạn đã từng đọc, những con đường bạn từng qua, những người bạn từng yêu đều ẩn nấp trong khí chất của bạn“. Đọc sách chính là một phương thức để bạn sống thực với chính bản thân.

Sách có thể làm phong phú hơn cuộc sống của một người, giúp bạn có một nội tâm trở nên phong phú, tăng cường tri thức và trí huệ. Trong khi giao lưu với những nhân vật trong sách, bạn sẽ học được rất nhiều đạo lý, hiểu được sự rộng mở, bao dung và nhiều điều chưa từng được trải nghiệm trong thế gian này.

Đừng nên sợ việc đọc sách là “vô dụng” bởi nó cũng khá giống với việc bạn ăn cơm. Cho dù sau đó bạn có quên đi những gì trong sách đã viết, nó cũng sẽ mãi ở trong xương thịt bạn, trở thành một phần tâm hồn trong bạn.

8. Vận động nhiều, ăn uống điều độ, đảm bảo giấc ngủ

Khi đến một độ tuổi nhất định, cơ thể bạn đôi lúc sẽ không còn nghe lời, cũng không chịu nổi những dày vò. Rất nhiều người ngồi làm việc một chỗ suốt 8 tiếng tại văn phòng. Nếu không vận động, cơ thể mệt mỏi và nảy sinh các loại bệnh tật. Không ngủ đủ giấc sẽ không có đủ minh mẫn, sáng suốt để làm việc.

“Hãy khỏe mạnh. Đó là ưu tiên số một. Không nên để tuổi 30 của bạn trở nên chậm chạp và mệt mỏi,” chuyên gia thiết kế của Michael Dorian Bach chia sẻ.

Bởi vậy vận đông nhiều, ăn uống điều độ và bảo đảm ngủ đủ giấc chính là có trách nhiệm với hiện tại và tương lai của chính bản thân mình.

Sống nửa đời người, bạn đã từng biết hạnh phúc đích thực tìm nơi đâu?

Hạnh phúc ở đâu, hình dáng ra sao, làm thế nào có được? Đó luôn là những câu hỏi bất diệt của con người. Ở đời, không ai là không mưu cầu hạnh phúc. Nhưng đôi khi, có vẻ như hạnh phúc lại rất kiêu kỳ, không dễ chiều lòng tất cả.

Có lần, người ta tiến hành một cuộc khảo sát để xem: Trên đời này, người nào là hạnh phúc nhất?

Đã có trên hàng vạn câu trả lời, trong đó có 4 người để lại ấn tượng sâu sắc nhất là: Nhà nghệ thuật huýt sáo thưởng thức tác phẩm vừa mới hoàn thành của mình; người mẹ tắm cho con; đứa trẻ đang xây đắp lâu đài trên bãi cát; bác sĩ hàng mấy giờ đồng hồ vất vả đã cứu sống được một bệnh nhân.

Hạnh phúc thật ra chỉ đơn giản như vậy, chỉ cần dùng tấm lòng để cảm nhận thì điều bình dị nhất cũng sẽ trở thành niềm hạnh phúc lớn nhất.

Lại có một câu chuyện thế này, một thi nhân tài hoa hơn người, gia cảnh giàu có, vợ đẹp con khôn nhưng dù thế nào cũng không cảm thấy hạnh phúc. Anh thiết tha cầu xin Thượng Đế giúp mình cảm nhận được hạnh phúc.

Thượng Đế trước tiên lấy đi tài sản của anh, rồi khiến vợ con rời xa anh, cuối cùng lấy đi tài hoa của anh. Chàng thi nhân đau đớn không còn thiết sống nữa.

Một tháng sau, Thượng Đế lại đem những thứ này trả lại cho anh. Chàng thi nhân ôm chầm lấy vợ con, quỳ mọp dưới chân Thượng Đế hồi lâu, trong lòng biết ơn sâu sắc, cảm ơn Người đã cho mình hiểu hạnh phúc là gì.

Một câu chuyện khác kể rằng, có một anh nhà nghèo phải sống chen chúc cùng cả gia đình trong gian nhà chật chội. Anh quỳ xuống cầu xin Thượng Đế giúp mình thoát khỏi cảnh túng quẫn này.

Thượng Đế bảo: “Con hãy đem gà và vịt cùng nhốt vào trong nhà, để chúng ở chung với con, một tuần sau hãy đến tìm ta”. Một tuần sau, anh nhà nghèo đã chịu đủ dày vò, khổ sở không nói nên lời, lần nữa cầu xin Thượng Đế.

Thượng Đế lại bảo anh hãy cùng nhốt trâu và dê ở trong nhà và sống cùng với mình, một tuần sau nữa hãy lại đến tìm ngài. Lại qua một tuần nữa, chàng trai nghèo đau khổ không thôi, sống không bằng chết, van xin Thượng Đế cứu giúp.

Thượng Đế lại bảo anh hãy đuổi hết số động vật này ra ngoài rồi tìm đến gặp ngài sau một một tuần nữa. Đúng hẹn, chàng trai nghèo tìm đến Thượng Đế và quỳ mọp dưới chân ngài, đội ơn sâu sắc vì ngài đã cho anh có được niềm vui đã đánh mất từ rất lâu.

Kỳ thực, Thượng Đế nào có ban cho những người kia bất cứ thứ gì. Chỉ đơn giản là ngài cho họ trải nghiệm sự mất mát rồi có lại được. Từ trong đau đớn, người ta lập tức tìm được cảm giác hạnh phúc.

Hạnh phúc không ở đâu xa, nó ở chính ngay những thứ tưởng chừng đơn giản bạn đang sở hữu. Khi mất đi chúng, người ta mới hiểu giá trị đích thực của hai từ hạnh phúc. Điều ấy chính như câu thơ này của Tô Đông Pha:

“Bất thức Lư sơn chân diện mục
Chỉ duyên thân tại thử sơn trung”

Lời thơ có ý tứ rằng, ta không biết được bộ mặt thật của núi Lư Sơn, chỉ vì thân ta đang ở trong núi ấy. Điều duy nhất mà Thượng Đế làm chính là giúp những anh chàng kia nhảy thoát ra để có được cái nhìn đúng đắn nhất.

Đôi khi chúng ta khổ não vì không tìm ra được hạnh phúc nhưng nó vốn không ở quá xa chúng ta, không phải là điều xa vời tưởng chừng ngoài tầm với. Chỉ là chính bản thân chúng ta đã tự đánh mất phương hướng, đứng núi này trông núi nọ mà thôi.

Bởi tự thân chúng ta trở nên tê dại, nên hạnh phúc ngay trước mắt mà nhìn như không thấy. Nhưng bạn hãy yên lòng, hạnh phúc trước sau vẫn âm thầm đi cạnh bạn.

Một ngày kia khi ta hoàn toàn tỉnh ngộ, chợt ngoảnh đầu nhìn lại sẽ thấy hạnh phúc vẫn đang đứng ở chỗ rẽ, mỉm cười với chúng ta, lặng lẽ chờ đợi cùng ta trở về nhà.

Trong phút chốc, ta sẽ không cầm được nước mắt, cảm khái vô cùng, và mới hay rằng: Cuộc sống thật tươi đẹp biết bao, cảm ơn trời đất về tất cả những gì ta có được.

Người thông minh chưa chắc đã hạnh phúc nhưng người trí huệ sẽ luôn tìm thấy niềm vui trong cuộc sống. Người khôn khéo chưa hẳn đã hạnh phúc nhưng người có tấm lòng rộng rãi, khoáng đạt sẽ luôn tìm được bến bờ bình yên. Hạnh phúc phải được nhìn thấy bằng tấm lòng rộng mở.

Có thể trên cõi đời này, bạn chưa hẳn là người hạnh phúc nhất, nhưng chắc chắn bạn cũng không phải là người bất hạnh nhất. Hạnh phúc giống như những bông hoa, mỗi một bông đều sẽ nở rộ rồi cũng đều héo tàn. Tuy không thể ở mãi trong hạnh phúc nhưng hẳn bạn đã từng biết được hạnh phúc là gì, ít nhất một lần.

Ông Trời để cho mỗi chúng ta trở thành một bông hoa là để ta làm phong phú thêm cuộc đời này. Chúng ta sống chẳng phải chỉ vì để kéo dài chu kỳ hoa nở, tăng thêm mùa hoa của riêng mình mà thôi. Mỗi một mùa hoa đều có vẻ đẹp riêng, không thể nói là ai hay ai dở được.

Đời người cũng giống đời hoa. Mỗi giai đoạn đều có chỗ đáng để ta trân quý và hồi tưởng lại. Chúng ta nhớ làm sao cái hồn nhiên của tuổi thơ, nhiệt huyết thời thanh xuân, cái trầm ổn tuổi trung niên hay sự ung dung lúc tuổi già.

Ta chỉ nên nhớ đến những điều ấy. Bạn tuyệt đối đừng chỉ nhìn thấy những khoảng màu xám xịt, đừng nghĩ về sự vô tri lúc còn nhỏ dại, thói lỗ mãng của thời niên thiếu, tính dại khờ của tuổi thanh niên, thói sành đời của tuổi trung niên hay sự chậm chạp, trì trệ của tuổi già.

Có câu nói như vậy: “Vận mệnh một nửa ở nằm ở trong tay của mình, một nửa còn lại ở trong tay của ông trời“. Con người luôn không ngừng nỗ lực, vươn lên chế ngự số mệnh của mình nhưng dẫu gì đi nữa người ta cũng chỉ có thể nắm giữ được một nửa nó mà thôi.

Còn ý trời, sự an bài của Thần Phật mới quyết định một nửa vế sau. Chẳng phải người xưa hay nói: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên” đó sao?

Vậy thì khi thân mình ở trong nghịch cảnh, bạn hãy luôn nghĩ rằng: “Ông trời giao trọng trách lớn cho ta, ắt phải khiến ta nhọc sức, lao tâm khổ tứ. Có nhọc sức, mệt trí như vậy rồi mới đắc được những điều vinh diệu, hạnh phúc“.

Dù thế nào đi nữa, bạn hãy còn có một nửa vận mệnh nắm giữ trong tay mình, không thể bị sóng cuốn theo dòng, không thể tự mình sa ngã. Chỉ cần bản thân không tự gục ngã, thì không người nào có thể đánh đổ bạn được.

Còn khi đắc ý, ở trong cảnh tượng sung túc, phồn hoa ta lại càng phải thanh tỉnh mà tự răn mình. Sở dĩ người ta có thể thành công, hạnh phúc một nửa là nhờ vào năng lực, nửa còn lại là do cơ hội quyết định

Khi cơ hội đều ngang nhau, năng lực tất nhiên sẽ chiếm thượng phong. Rất nhiều người tạm thời chưa thành công vốn không phải tài năng thua kém mà chỉ là thiếu mất một cơ hội mà thôi.

Vậy thì rốt cuộc hạnh phúc đang nằm trong tay ai?

Đáp rằng những ai biết tự hài lòng chính là người hạnh phúc nhất. Ở đời, bạn chỉ cần một mái nhà nhỏ đủ sống, một gia đình ấm êm, một công việc chẳng quá cao sang nhưng đủ trang trải kế sinh nhai, một thú vui giản dị, một người bạn tri âm và một ước mơ. Như thế chẳng phải đã là hạnh phúc đó sao?

Có người cả một đời là truy đuổi tiền tài, danh vọng, bạc vàng, mỹ nữ. Họ cho rằng đó mới chính là thứ hạnh phúc đáng theo đuổi nhất đời. Nhưng khi càng lún mình sâu hơn vào vũng lầy danh, lợi, tình, người ta càng khó thoát ra dù có vùng vẫy thế nào đi nữa. Đó có thực sự là hạnh phúc không? Rất khó trả lời.

Thiên lý mã trên đời này lúc nào cũng có sẵn nhưng người có tài nhận biết được ngựa hay như Bá Nhạc thì lại quá hiếm hoi. Không phải cuộc sống của chúng ta thiếu đi cái đẹp, mà là bởi ta đang thiếu đi một đôi mắt để nhìn ra chúng.

Hãy làm một người có đôi mắt biết nhìn ra hạnh phúc, biết cảm nhận hạnh phúc. Và chỉ có tích phúc, hành thiện, sống một đời không tham lam mới có thể lưu giữ được hạnh phúc được lâu dài vậy.